Wat is jouw rol als leerkracht als het over seksualiteit gaat? En waarom ligt deze taak nu ook bij de school?

Jij als leerkracht kunt in het dagelijkse werk al de stappen zetten om kinderen te bevestigen in wie zij zijn en hen – ook op dit onderwerp – begeleiden. Kinderen zijn immers aan het ontdekken, ze spelen samen, zijn nieuwsgierig en in de bovenbouw beginnen zij ook lichamelijk te veranderen. Kinderen zullen hier vragen over stellen.

Aandacht op school voor seksualiteit en diversiteit

Sinds 2012 is het voor scholen verplicht om aandacht te besteden aan seksualiteit en diversiteit. Hiermee hoopt het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OC&W) grensoverschrijdend gedrag te voorkomen en respectvol gedrag en seksuele weerbaarheid van leerlingen te bevorderen. Ook dat is een reden waarom de school dit onderwerp nu ook moet oppakken.

In een leerkrachtenworkshop vragen we regelmatig naar voorbeelden die leerkrachten hebben van wat zij op school tegenkomen. Opvallend vaak zijn het juist de kleuterleerkrachten die voorbeelden hebben. Kinderen die de broek van de ander naar beneden trekken. Een moeder (of de juf zelf) die zwanger is en waar kinderen vragen over stellen. Kinderen die samen naar het toilet willen, om bijvoorbeeld naar elkaars poep te kijken.

Jouw unieke rol als leerkracht

 Als leerkracht bevestig je. Wie kinderen zijn en dat zij uniek en waardevol zijn. Maar je begeleidt ze ook. In het beschermen van henzelf, het respecteren van de ander en het leren omgaan met de grenzen van zichzelf en de ander.

 Hoe je de kinderen begeleidt en welke lessen je geeft, staat uitgebreid in de lesmaterialen. Maar eerst is het goed je bewust te worden van je eigen rol. Jij bent een voorbeeld, in wat je uitstraalt, uitdraagt, zegt en doet.

• Praten over respect komt niet op jouw leerlingen over, als je zelf niet respectvol bent. Stel jezelf bijvoorbeeld eens de vraag of je vloekt voor de klas. (Denk aan de situatie waarbij gelovige kinderen in een klas met vooral ongelovige leerlingen zitten. Als zelfs de leerkracht vloekt, kan dat een onveilig gevoel geven.)
• Accepteer jezelf en je onzekerheden. Je wilt toch ook aan je leerlingen meegeven dat ze zichzelf mogen accepteren? We spreken vaak leerkrachten die blozen of een onderwerp spannend vinden, en die van zichzelf vinden dat ze dat nog ‘af moeten leren’. Waarom? Deel je onzekerheid; dat is alleen maar eerlijk.
• Bepaal voor jezelf wat je de leerlingen mee wilt geven. Dat is jouw drijfveer en geeft jou houvast in het geven van de lessen.

 ‘Hoe ze een condoom om moeten doen, leren ze, als ze oud genoeg zijn en een relatie hebben, wel. Wat ik veel belangrijker vind is dat ze niet beginnen aan seks voordat ze er klaar voor zijn en dat ze zelfverzekerd genoeg zijn om eigen, veilige keuzes te kunnen maken.’ – Leerkracht, groep 8